Cymdeithas y Cymod
  • English
  • Français
  • Deutsch
  • Dansk
  • Nederlands

Didreisedd

Os bu yna syniad chwyldroadol erioed yna didreisedd yw hynny. Mae'r syniad o ddatrys gwrthdaro mewn modd di-drais yn syniad sy'n ceisio newid natur cymdeithas, ac yn fygythiad i'r rhai mewn grym. Cafodd y bobl sydd wedi arddel y syniad o ddidreisedd ei hystyried yn bobl beryglus ar hyd yr oesoedd.

Blodyn haul

Maent yn bobl sydd wedi cwestiynu mawredd Cesar, Napoleon, Roosevelt a Churchill. Yn ystod pob gwrthdaro treisiol, boed yn Groesgad, Chwyldro neu Ryfel mae yna bobl sydd wedi ymwrthod â lladd gan ddadlau fod trais yn bechod ac yn ffordd aneffeithiol yn y pen draw i ddatrys y sefyllfa. Mae'r bobl yma wedi talu'r pris hefyd am ddilyn ffordd tangnefedd, fel yr aeth yr Iesu i'r groes, ac fe lofruddiwyd Gandhi a Martin Luther King, yn ein hoes ni.

Mae pob crefydd yn y byd wedi trafod grym didreisedd a drygioni trais. Mae'r Hindŵiaid yn dweud mai didreisedd yw'r gyfraith uchaf, a'r ddelfryd. Mae crefydd y Bwda yn gwahardd lladd gan gredu mai'r ffordd o gyrraedd y lefel uchaf o fodolaeth yw drwy gynorthwyo eraill. Ystyr y gair Islam yw heddwch. Mae un o'r deg gorchymyn a gafodd Moses gan Dduw yn dweud "Na ladd". Fe aeth Iesu Grist yn bellach drwy ein gorchymyn i "garu ein gelynion". Roedd yr Eglwys Fore yn ymwrthod trais yn llwyr, ac roedd Cristnogion yn barod i farw yn hytrach na lladd neb.

Hyd at 312 Oed Crist pan ddaeth Cristnogaeth yn grefydd swyddogol yr Ymerodraeth Rufeinig, drwy dröedigaeth yr ymerawdwr Cystennin Fawr, roedd Cristnogion wedi dilyn ffordd tangnefedd yn unig. Wedi 312 Oed Crist fe gafwyd am y tro cyntaf y syniad o'r milwr Cristnogol, ac erbyn y bumed ganrif roedd Awgwstws o Hippo wedi datblygu'r syniad o "rhyfel gyfiawn". Ond mae Cymdeithas y Cymod heddiw yn credu yn yr hyn a welir yn yr Efengylau sef esiampl Iesu Grist o ddidreisedd cyson yn ystod ei fywyd a'i farwolaeth ar y groes ac yn yr hyn a ddywedodd wrthym:

"Clywsoch fel y dywedwyd, 'Câr dy gymydog a chasâ dy elyn'. Ond rwyf fi'n dweud wrthych: carwch eich gelynion a gweddïwch dros y rhai sy'n eich erlid; felly fe fyddwch yn feibion i'ch Tad sydd yn y nefoedd, oherwydd y mae ef yn peri i'r haul godi ar y drwg a'r da, ac yn rhoi glaw i'r cyfiawn a'r anghyfiawn." Mathew 5.43

Dydy trais ddim yn datrys dim, ond yn arwain at fwy o drais. Mae trais yn ymddangos fel pe bae yn gweithio dros dro, ond yn y tymor hir mae'n creu anghyfiawnder a'r awydd i ddial. Gwelwn hyn drwy'r ffaith na fu rhyfel erioed sydd wedi arwain at heddwch parhaol. Nid trwy ryfel a thrais y cawn heddwch. Dim ond drwy gymod rhwng y 'gelynion' y daw heddwch.

Gallwch ddarllen am hanes gweithredu di-drais yng Nghymru yma.