Cymdeithas y Cymod
  • English
  • Français
  • Deutsch
  • Dansk
  • Nederlands

Pabi Gwyn ar Sul y Cofio

Dros y 100 mlynedd diwethaf mae dros 100,000,000 o bobl wedi marw mewn rhyfeloedd. Dros 60,000,000 yn drigolion diniwed - "casualties of war". Mae'r ffigurau yma yn eu hunain yn ddigon i ddychryn rhywun.

Serch hynny bob blwyddyn mae pobl yn uno ynghyd i goffáu y milwyr a gollodd eu bywyddau ar faes y gad. Yn wir, erbyn heddiw mae amryw o ddathliadau am wrhydri y milwyr, a'r diweddaraf yw dathliadau Trafalgar. Ym mhob plwyf ceir cofgolofn i goffáu y meibion a merched a gollodd eu bywydau ddechrau'r ganrif ddiwethaf. Ond does yna ddim cofgolofn na gweithred i goffáu y degau o filiynnau o bobl ddiniwed sydd wedi colli eu bywydau - ac yn dal i golli eu bywydau - o ganlyniad i ryfeloedd gorffwyll.

Mae'r Peace Pledge Union wedi bod yn gweithio dros heddwch ers 1934. Maen nhw'n cynhyrchu pabi gwyn gyda'r geiriau Hedd neu Peace arnyn nhw er mwyn i bobl fedru eu gwisgo ar ddiwrnod y cofio. Maent yn symbolu yr awydd am heddwch ac yn coffáu pawb sydd wedi dioddef o ganlyniad i ryfel, nid dim ond milwyr marw y buddigwyr.

Yn ddiweddar bu i Gyngor Tref Aberystwyth gyflwyno torch o babi gwyn - yn ogystal a phabi coch - ger y gofgolofn ryfel ar ddydd y cofio fel arwydd fod cymuned Aberystwyth yn ymrwymo eu hun i heddwch ac am goffáu pawb, ein meibion a merched ni a laddwyd mewn rhyfeloedd, a meibion a merched eraill sydd hefyd wedi eu lladd.

Sut i fynd ati i roi torch wen?

Gall unrhyw un lunio torch wen a'i rhoi gerbron cofgolofn, wedi'r cyfan pobl y gymuned dalodd am y gofgolofn ac felly mae'n eiddo cyhoeddus. Ond mae cyflwyno torch gan gorff etholedig yn weithred mwy grymus, gan fod y corff hwnnw yn cynrychioli y gymuned ehangach.

Rhaid yn gyntaf cael cynghorydd tref/bro sydd yn cydymdeimlo â'r amcanion. Os yn bosib dylid cael criw o gynghorwyr. Dylid trefnu cyfarfod gyda'r cynghorydd i'w h/argyhoeddi o'r angen am dorch wen. Wedyn mae gofyn i'r cynghorydd roi cynnig gerbron y cyngor yn datgan awydd y cyngor i gyflwyno torch o babi gwyn ger y gofgolofn yn ystod y seremoni cofio. Mae'r holl ffeithiau a gwybodaeth angenrheidiol sydd ei angen er mwyn llunio dadl effeithiol ar gael ar wefan y pabi gwyn gan y Peace Pledge Union.

Mae cyfarfodydd cynghorau tref/bro i fod yn gyfarfodydd cyhoeddus. Mae'n syniad cael criw da ynghyd i fynychu'r cyfarfod pryd y trafodir y testun. Mae o gymorth cael amryw o lythyrau o gefnogaeth o flaen llaw wrth drigolion lleol - boed yn aelodau o'r capel, neu fudiad lleol - a'u danfon at y cynghorydd cefnogol fel tystiolaeth o'r galw cyhoeddus am y weithred.


Mae pabis gwyn gyda'r gair "hedd" ar werth yn ein siop.