Cymdeithas y Cymod
  • English
  • Français
  • Deutsch
  • Dansk
  • Nederlands

Wales plc?

Crynodeb o ddarlith a ddraddoddodd Mererid Hopwood yng nghynhadledd yr Annibynwyr 2010.

Ar ddiwedd mis Awst (Gwener, 27) ymddangosodd erthygl yn y Western Mail yng ngholofn 'THEFRIDAYFILE' o dan y penawd 'Defence college would be good for Wales - and UK taxpayers'. Does dim angen ymhelaethu, mae'r pennawd yn dweud y cyfan, ac ym mharagraff clo'r erthygl, mynegir y gobaith y daw mis Hydref gyda newyddion da i 'Wales plc' ac y bydd y llywodraeth yn codi bawd ar y cynllun i godi Academi Filwrol Sain Tathan a thrwy hynny yn dod ag arbedion sylweddol i drethdalwyr y DU.

Doeddwn i ddim yn gwybod. Oeddech chi? Doeddwn i ddim yn gwybod fod Cymru wedi colli ei statws fel gwlad, ac wedi troi'n fusnes. Wales plc. Rhaid fy mod i'n cysgu pan werthwyd y lle ar y 'footsie' - achos, hyd y gwn i, does gen i ddim un cyfranddaliad yn y fenter hon.

Ac mae arna' i ofn, nad fi yn unig fu'n cysgu, a chyn bo hir, fydd dim llawer o bwynt i ni ddeffro oherwydd fe fydd hi'n rhy hwyr. Bydd Cymru gyfan wedi troi yn 'beiriant lladd' chwedl Cynan. Ond mae 'na rai, diolch byth, yn gwbl ar ddihun. Un o'r rheiny wrth gwrs yw Jill Evans ASE. Mae hi'n dal i bwyso am Academi Heddwch.

Mae dros flwyddyn wedi mynd ers lansio'r ymgyrch i gael Academi Heddwch i Gymru a'r gobaith amdano'n dal yn fyw. Beth yw'r Academi'n gwmws? Wel, does dim patrwm unffurf i'r academïau heddwch sydd eisoes wedi eu sefydlu dros y byd, mae pob un yn ymateb i gyd-destun unigryw ei wlad ei hunan, a'r nod yng Nghymru fyddai creu sefydliad sy'n gydnaws â'n dyheadau ni fel Cymry. Ond os nad yw'r siâp yn hollol glir, mae'r prif egwyddor yn gadarn, sef creu canolbwynt a fydd yn tynnu ynghyd holl ymdrechion gwleidyddol, gwirfoddol, deall a dysg i'n harwain ni i geisio sefydlu byd heddychlon. Byddai'r Academi yn gallu llywio gwaith y Cynulliad, a'i gwneud hi'n bosib i'r aelodau hynny sy'n ein cynrychioli ni ddeall yn llawn effaith penderfyniadau rhyfelgar ar ein bywyd beunyddiol ni - o greu arfau i hyfforddi milwyr i frwydro.

Seinier y larwm! Deffrown o'n trwmgwsg a mynnwn siârs nid yn Wales plc, ond yn y fro a rannwn gyda'n gilydd - Combrogi - Cymru. Boed iddi fod yn fro heddychlon.

Am fwy o wybodaeth gweler: www.cndcymru.org.